ANA SAYFA / YAZILAR / EŞDEĞERLİK ÜZERİNE – ERHAN KUZHAN
459596

EŞDEĞERLİK ÜZERİNE – ERHAN KUZHAN

“ad her şeydir / sil beni”

‘Evren tarihi’nin[1] temel sorunsalı ne?

Nicedir kendime, bilincine varmadan sorduğum soru.

Bu kez bilinçle, ya da öyle olduğum sanısıyla, yineleyeyim:

Temel sorunsal ne?                                                                     

Kimi savlarının temeline ‘sınıflar’ı koyuyor, kimi ‘erkek egemen iktidar’ı, kimi…

Haklılık payları var ama bunlar ‘her şeyi’ açıklamıyor.

Bence temel sorunsala yaklaşırken sorgulamamız gereken, ‘İnsan eşref-i mahlukattır!’ düşüncesi.

‘Doğal seçilim’ evrendeki en dayanıklı varlığı ‘insan’ olarak belirleyip onu evrenin odağına oturtur. Böylece insan ‘biricik değer koyucu’ konumunda kendini ‘eşref-i mahlukat’ olarak niteler.

‘Biricik değer koyucu’ kendi dışındaki varlıkları sınıflandırmakla kalmaz, ‘değer koyucular’ birbirlerini de sınıflandırırlar.

Sınıflar, seçici kurullar, mikro, makrofaşizm böyle belirir.

İnsanın evrenin odağındaki varlık, dolayısıyla ‘eşref-i mahlukat’ olduğu savına karşı çıkanlar, karşıt kutba yönelip insanın ‘evrenin en aşağılık varlığı’ olduğunu söylüyorlar

(‘insansevmezlik’ –misanthropy–).

Oysa insan ne ‘eşref-i mahlukat’ ne ‘evrenin en aşağılık, acımasız varlığı’. (Vahşet diğer hayvanlar [bitkiler?] arasında da gırla.)

Evrendeki her şey biri biriyle eşdeğerde. (Ya da öyle saymalı.)[2]

eğerde. (İnsan maymunla, ‘adam’ ‘eşşek’le eşdeğerde[3]

* * *

Peki biz ‘değer koyucular’ değer üretip durmuyor muyuz? (Daha doğrusu, verili değerleri dillendirmiyor muyuz?) Değersiz edebilir miyiz? Değersiz, her şeyi biri biriyle eşdeğerde sayarak kendimizi var edebilir miyiz? İnsanlar ya da diğer varlıkların arasında var olabilir miyiz?

Bilmiyorum.

Yapabileceğimiz, değerleri sürekli değiştirmek, değerleri sürekli silbaştan değerlendirmek belki…[4]


[1] İnsanodaklı ‘insanlık tarihi’ yerine, ‘evren tarihi’ anlatımı yeğlendi.

[2] Her şeyin biri birine “eşit” değil, “eşdeğer” sayılması gerektiği savlanıyor.

[3] “Oku, adam ol. Baban gibi eşşek olma.” sözüne karşılık.

[4] Nietzsche’ye şapka mı çıkarıyorum? Hayır.  ‘Değerlerin yeniden değerlendirilmesi’ Faşizm karşıtı duruşu, ‘üstinsan’ Faşizm yanlısı duruşu imlediği için biri biriyle çelişir.

YAZAR: medakitap

Check Also

mdafs

EDEBİYAT VE OTORİTE

DafneKitap ve MedaKitap yayınevlerinin birlikte düzenlediği “Edebiyat ve Otorite” konulu söyleşimiz 3 Haziran Cumartesi günü …

Powered by themekiller.com